Blogs

Dagboek: 3 oktober, hutspot en Leids ontzet

Vandaag is de dag is dat wij (ik spreek voor de stad Leiden) Leids ontzet vieren. De overwinning van de Spanjaarden vieren wij elk jaar opnieuw. Hutspot, wittebrood met haring die je op 3 okt. ’s morgens om 7.30 op kan halen, de taptoe waarbij op 2 oktober alle sportverenigingen door de stad lopen ter ere van burgemeester van der Werf, en het minikoraal waarbij alle basisschoolkinderen oude volksliedjes zingen, het hoort er allemaal bij. De op 1 na grootste kermis van Nederland staat hier en het is 1 groot feest. Gisteravond ben ik de stad in geweest tot in de late uurtjes, vandaag de markt op geweest en vanavond ga ik weer de kermis op. Om 00.00 is er nog een vuurwerkshow en dan is het weer afgelopen, maar waar komt het verhaal nou eigenlijk vandaan? 

leidse vlag 3 oktober leids ontzet
De Leidse vlag!

Een beetje geschiedenis; 

Het was de tweede keer dat Leiden door de Spanjaarden werd belegen. Ook in oktober 1573 belegerden zij onder bevel van Valdez de stad. Dat beleg duurde tot 21 maart 1574. De Leidenaars konden maar kort van hun vrijheid genieten want op 26 mei verschenen de Spanjaarden -5.000 man sterk. De mensen had niet genoeg voedsel binnen de stadsmuren, waren slecht bewapend en men had zelfs de schansen van het eerste beleg nog niet gesloopt. Valdez had daardoor geen moeite de stad snel af te sluiten.

De honger sloeg toe en ook de pest. Duizenden inwoners stierven. Valdez probeerde met zoete beloften de mensen tot overgave te dwingen en dit bracht vele wanhopigen aan het twijfelen. Burgemeester Van der Werf bied zijn eigen lichaam als voedsel aan de hongerige bevolking, maar het volk hield stand. De redding moest komen van de Prins van Oranje, die had besloten de dijken van Holland door te steken, waardoor alle laaggelegen delen van het land, waaronder de omgeving van Leiden, onder water zouden lopen, wat de Spanjaarden zou moeten verdrijven.
Eerst wilde het water niet stijgen. Pas toen begin oktober de wind naar het zuiden draaide en aanwakkerde tot stormkracht stuwde het water met kracht het Leidse gebied binnen en kon de Geuzenvloot de stad naderen. In de nacht van 2 op 3 oktober 1574 stort een deel van de verzwakte stadsmuur bij de Koepoort met groot lawaai in. De Spanjaarden worden bang van het water en vluchten in paniek. Een kleine jongen, Cornelis Joppensz (ook wel Piet Hein genoemd), sluipt naar de Lammenschans waar de Spanjaarden zaten en vindt daar nog een klaargemaakte maaltijd van wortelen, uien, vlees en pastinaken op het vuur, die “hutspot” genoemd zal worden.
Om acht uur in de morgen van 3 oktober komen de Watergeuzen via de Vliet de stad binnen en brengen voor de uitgehongerde bevolking o.a. haring en wittebrood mee. Het ontzet is een feit.
Dus als je tijd en zin hebt, kom dan snel naar Leiden! 🙂

hutspot van mijn moeder
De hutspot van mijn moeder, ik hou alleen helemaal niet zo van rookworst.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *